Bir zamanlar Avrupa’nın lokomotifi olan Alman ekonomisi son zamanlarda ciddi sıkıntılar yaşadı ve bu durum inşaat sektörünü de doğrudan etkiledi. Şubat ayında yapılan seçimlerde Friedrich Merz’in liderliğindeki muhafazakârlar rakiplerinden daha iyi performans göstermelerine rağmen bekledikleri %30 oy oranına ulaşamadılar. Bu nedenle hükümeti bir koalisyonla kurmak zorundalar. Planlara göre Almanya, Nisan ortasına kadar yeni bir hükümet kurmuş olacak. Bu da Kasım ayında Olaf Scholz’un Maliye Bakanı Christian Lindner’ı görevden alması ve üçlü koalisyonu dağıtmasıyla başlayan altı aylık siyasi kilitlenmeyi sona erdirecek.
Sektör adına olumlu bir gelişme olarak, ülkede altyapı yatırımları için 500 milyar euro (542 milyar ABD doları) harcanması konusunda partiler arası mutabakat sağlandı. Bu tarihi harcama reformu, bu metnin basım anında Alman parlamentosundan geçmişti.
Zor ekonomik koşullar
Almanya’daki ekonomik sıkıntılar izole bir durum değil – Avrupa genelinde de benzer sorunlar yaşanıyor.
S&P Global ve Hamburg Ticaret Bankası (HCOB) tarafından gerçekleştirilen Euro Bölgesi inşaat satın alma yöneticileri anketine göre, Ocak ayında bölgedeki inşaat faaliyetleri neredeyse iki yılın en yavaş düşüşünü yaşasa da yeni siparişlerde azalma devam etti ve sektör hâlen “durgunluk” içinde.
HCOB Euro Bölgesi İnşaat PMI Toplam Faaliyet Endeksi, Aralık ayında 42,9’dan Ocak ayında 45,4’e yükselerek keskin ama önceki kadar sert olmayan bir daralmaya işaret etti – 50,0 puanın altındaki tüm skorlar faaliyette daralma anlamına geliyor.
İnşaat faaliyeti endeksi, Euro Bölgesi’nde üst üste 33 aydır düşüş gösteriyor. Ancak Ocak 2025’te bu daralma Şubat 2023’ten bu yana en hafif seviyeye ulaştı. Devam eden düşüş, hem Almanya hem de Fransa’daki negatif üretim trendlerinden kaynaklanıyor.
Bir dizi olumsuzluk
Research and Markets tarafından yayımlanan “Almanya İnşaat Pazarı Büyüklüğü, Trendleri ve Tahminleri” başlıklı rapora göre, Alman inşaat sektörünün 2024’te reel olarak %4,4 küçülmesi ve bu daralmanın üst üste dördüncü yıl olması bekleniyor. Raporda, “Son dört yılda sektör; yüksek enflasyon, artan malzeme maliyetleri, faiz oranlarındaki keskin artışlar ve özellikle imalat sektöründeki talep düşüklüğü nedeniyle bir dizi olumsuzlukla karşı karşıya kaldı. Bu durum, bina inşaat faaliyetlerinde düşüşe yol açtı” denildi.
Sektörün finansman planına tepkisiAltyapı finansman paketinin onaylanması Alman inşaat birliği Das Deutsche Baugewerbe (ZDB) tarafından memnuniyetle karşılandı. Ancak birlik genel müdürü Felix Pakleppa, bunun sadece “mücadelenin yarısı” olduğunu söyledi.
Pakleppa, “Merkez partilerin anlaşmaya varması inşaat sektörü için rahatlatıcı. Bu kararın ülkemizi olumlu yönde değiştireceğine inanıyoruz. Ekonomik canlanma gelecektir. Ancak müteahhitlerin kapasitelerini planlayabilmeleri için hangi sektörlere ne kadar kaynak ayrılacağı konusunda hızlıca netlik sağlanması gerekiyor” dedi.
“Tek başına bir finansal paket bir ülkeyi modernleştirmez. Altyapıyı çağın gereklerine uygun hale getirmek için asıl büyük görev şimdi başlıyor. Politikacılar ve bürokratlar artık bürokrasiyi azaltacak somut adımlar atmalı. Otoyol projelerinde zamanın %85’i planlama süreçlerine, yalnızca %15’i ise inşaata harcanıyor. Bu artık kabul edilemez.”
Alman İnşaat Endüstrisi Birliği (Bauindustrie) genel müdürü Tim-Oliver Müller ise fonun “acil ihtiyaç” olduğunu belirterek, Dresden’deki Carola Köprüsü’nün çöküşü ve Berlin’deki Ringbahn Köprüsü’nün olası kapanışını örnek gösterdi. Alman inşaat sektörünün ülkenin altyapısını modernleştirmek için hazır olduğunu ifade etti.
Ancak şu uyarıda bulundu: “Şimdi önemli olan, kamu kurumlarının bu fonları düzenli ve hızlı bir şekilde kullanabilmesi. Mevcut uzun planlama süreçleriyle bu başarılamaz. Verimli uygulama için hem kamu hem özel tarafta iyi bir yapının nasıl olması gerektiğini tartışmalıyız.”
Bu zor koşullara rağmen, inşaat sektörüne 500 milyar euroluk altyapı planı umut veriyor.
Bu planın arkasında CDU ve SPD’nin Mart ayı başlarında Almanya’nın “borç freni” kuralını gevşeterek savunma harcamalarını artırmak ve bir fon oluşturmak istemesi vardı. Ancak eski parlamentoda bu önerilerin geçmesi için üçte iki çoğunluk sağlamak gerekiyordu.
Şubat seçimlerinden sonra kurulacak yeni parlamentoda, aşırı sol Die Linke ve aşırı sağ AfD’nin oylarını artırması, bu planların kabulünü daha da zorlaştırabilir.
Yeşiller başlangıçta planlara karşı çıkacaklarını belirtmişti. Ancak CDU lideri Friedrich Merz’in, fonun 100 milyar euroluk kısmının Almanya İklim ve Dönüşüm Fonu’na (KTF) aktarılmasını kabul etmesiyle birlikte Yeşiller desteğini açıkladı.
Fonun tam olarak nasıl harcanacağı henüz net değil ancak ulaşım, enerji, eğitim ve dijitalleşme projelerinde kullanılması bekleniyor.
Resmi anlaşmaya göre, önümüzdeki 12 yıl boyunca 500 milyar euroluk bir altyapı fonu oluşturulacak. Bu tutarın 100 milyar euroluk kısmı KTF’ye aktarılacak. Geri kalan 400 milyar euronun ise 300 milyarı federal hükümet, 100 milyarı ise eyalet yönetimleri tarafından kullanılacak.
Ayrıca, GSYİH’nin %1’inden fazla savunma harcaması borç freni dışında tutulacak ve eyalet hükümetlerine GSYİH’nin %0,35’ine kadar yıllık bütçe açığı verme izni tanınacak.
Rapor, maliyet kaynaklı enflasyonun yavaşlamasına rağmen piyasa talebinin pandemi öncesi seviyelere henüz ulaşamadığını da vurguluyor. 2025 yılında da sektörün reel olarak %0,5 daha daralması bekleniyor.
1111
YERALTI ENERJİ HATTI GENİŞLETME PROJESİ
Strabag, Almanya’daki SuedLink ve SuedOstLink doğru akım yeraltı enerji iletim projeleri kapsamında “üç haneli milyon euro” değerinde bir sözleşme kazandı. Böylece firmanın her iki projedeki toplam taahhüt değeri 1,1 milyar euroyu (1,13 milyar ABD doları) aştı.
Almanya merkezli Strabag SE – inşaat sektörüne entegre hizmetler sunan bir teknoloji grubu – bu projelerde görev alacak.
Strabag SE sözcüsü, duyurunun şirketin enerji sektörü inşaatlarındaki faaliyetlerini artırma stratejisiyle uyumlu olduğunu belirtti. “Almanya’da SuedLink ve SuedOstLink iletim koridorları bu stratejide kilit rol oynuyor” dedi. SuedLink projesi kapsamında şirket, Thüringen eyaletinde Gerstungen ile Breitungen arasında 34,5 km’lik bir iletim hattının inşaat mühendisliği işlerini yürütecek.
SuedLink, kuzey Almanya’daki rüzgar enerjisinin Bavyera ve Baden-Württemberg eyaletlerine taşınmasını sağlayacak yeni bir yeraltı kablo bağlantısı sunacak. SuedOstLink ise yüksek gerilimli doğru akım (HVDC) iletim için planlanan bir bağlantı olacak ve yaklaşık 10 milyon haneye 4 gigawatt elektrik sağlaması bekleniyor.
ALMANYA’DA KÖPRÜ ÇÖKMESİNİN NEDENİ ORTAYA ÇIKTI
Dresden’deki Carola Köprüsü’nün Eylül ayında kısmen çökmesine neden olan olay, bağımsız bir uzman raporuyla aydınlatıldı. Dresden Teknik Üniversitesi Yapı Beton Enstitüsü’nden Profesör Steffen Marx tarafından hazırlanan ara rapora göre, 11 Eylül 2024’teki kazanın nedeni “hidrojen kaynaklı gerilim korozyonu çatlaması” idi.
1971 yılında tamamlanan köprü, inşaatı sırasında kullanılan üretim yöntemleri ve hava koşullarının çelik üzerinde yarattığı etki nedeniyle korozyon hasarına uğradı. Bu korozyon ve trafik yükü kaynaklı malzeme yorgunluğu birleşince çökme gerçekleşti. Çöken bölümdeki taşıyıcı tendonların %68’inden fazlasının ciddi şekilde hasarlı olduğu belirlendi.
Buna rağmen, şehir yetkililerinin köprüyü mevcut standartlara uygun şekilde incelediği ve özel raporlar hazırlattığı tespit edildi. Rapor, yetkililerin ihmali olmadığını sonucuna vardı.
Komünist dönemde inşa edilen Carola Köprüsü, Elbe Nehri üzerinde yer alıyor ve 1967-1971 yılları arasında VEB Brückenbau Dresden firması tarafından inşa edilen 32 metre genişliğinde, öngerilmeli betonarme bir kutu kiriş köprüsü. Köprü, Doğu Almanya’daki en uzun açıklığa sahip öngerilmeli beton köprü olarak biliniyordu.
UZMAN GÖRÜŞÜ: YVES PADRINES, CEO, NEMETSCHEK – ALMANYA İNŞAAT SEKTÖRÜ HAKKINDA
Yıllardır sektör dijital adaptasyonda geri kalmakla eleştiriliyordu. Ancak Bina Bilgi Modellemesi (BIM), dijital ikizler ve Yapay Zekâ (AI) gibi araçlar; planlama, inşaat ve bina yaşam döngüsü yönetimini dönüştürmeye başladı. Bu teknolojiler hataları azaltıyor, zaman kazandırıyor ve maliyetleri düşürüyor.
Ancak dijital adaptasyon özellikle geleneksel yöntemlere bağımlı küçük firmalar arasında hâlâ eşit dağılmıyor. Aşırı bürokrasi uzun süredir projeleri daha pahalı ve karmaşık hale getiriyor. Almanya’daki birçok gecikmeli inşaat projesi, dijital entegrasyon eksikliği ve bürokratik engellerin maliyet artışı ve gecikmelere nasıl yol açtığını gösteriyor. Sektörün rekabet gücünü koruyabilmesi için dijital çözümlerin daha yaygın şekilde benimsenmesi gerekiyor.
Almanya’daki Mimarlık, Mühendislik, İnşaat ve Operasyon (AEC/O) sektörü; artan maliyetler, nitelikli iş gücü eksikliği ve modernleşme baskısı arasında bir yol ayrımında bulunuyor. Dijitalleşme ve sürdürülebilirlik, bu engellerin aşılması ve sektörün uzun vadeli başarıya ulaşması için giderek daha kritik hale geliyor.
Sürdürülebilirlik de en az dijitalleşme kadar önemli; çünkü inşaat sektörü küresel karbon emisyonlarının neredeyse %40’ından sorumlu. Almanya ve Avrupa iddialı iklim hedeflerine yönelirken, düşük karbonlu malzemeler, verimli inşaat yöntemleri ve geri dönüşüm uygulamalarına yönelik baskı artıyor. Ancak özellikle Almanya’da hâlâ yeterince gelişmemiş olan beton geri dönüşümünde bazı zorluklar sürüyor.
Yakın zamanda gerçekleşen seçimlerin ardından, siyasi liderlikte yaşanacak olası değişiklikler sektörü etkileyebilecek yeni düzenlemeleri beraberinde getirebilir. Örneğin çevresel standartlara dair yeni politikalar, sektörün çehresini yeniden şekillendirebilir. Bu nedenle sektörün bu değişimlere uyum sağlayacak esnekliğe sahip olması gerekiyor. Sonuçta sektörün geleceği; dijital çözümlerin entegrasyonuna, sürdürülebilirliğin gelişimine ve düzenleyici değişimlere yanıt verebilmesine bağlı.
2024 Aralık ayına göre daha düşük bir oranla da olsa, konut sektörü yine en büyük faaliyet düşüşünün yaşandığı alt-sektör oldu. Ticari ve altyapı mühendisliği faaliyetleri de gerilemeye devam etti. Euro Bölgesi genelinde yeni siparişlerde düşüş Aralık ayıyla benzer bir hızda sürdü. Ocak 2025’te Almanya’daki inşaat satın alma yöneticileri, Mayıs 2024’ten bu yana en keskin yeni sipariş düşüşünü bildirdi.
YVES PADRINES, CEO NEMETSCHEK
Friedrich Merz is the leader of the conservative party in Germany and has been a driving force behind the proposed infrastructure fund
