MEGAPROJELER RİSK ALTINDA:
NE OLDU?
Mace tarafından yayınlanan yeni bir rapor, dünya genelindeki mega ve giga projelerin %10’dan fazlasının önemli gecikme veya iptal riski altında olduğunu ortaya koydu.
Rapor, 5.000’den fazla mega ve giga projeyi analiz ediyor. Bu verimsizliklerin, megaproje teslimatlarındaki gecikmeler nedeniyle 2030’a kadar küresel ekonominin 1,5 trilyon ABD dolarından fazla ekonomik büyüme fırsatını kaçırma riski taşıdığını tahmin ediyor. Rapor, farklı teslim yöntemlerini inceliyor ve daha işbirlikçi modeller üzerine odaklanan uygulanabilir çözümler öneriyor, bunlar arasında:
*Daha sonuç odaklı olmak
‘*Bir takım’ yaklaşımı benimsemek
*Risk ve ödülü paylaşmak
*Canlı durumda olan ilk on küresel projenin toplam değeri 685 milyar ABD doları.
BU NE ANLAMA GELİYOR?
İnşaat sektörü uzun zamandır projeleri zamanında ve bütçeye uygun teslim etmekte zorluk yaşıyor; ancak bu sorun mega projelerde daha da artıyor – örneğin, bir proje 2 milyar ABD doları ise %10’luk aşım oldukça büyük bir tutar demek.The Future of Major Programme Delivery adlı rapor, hazırlık sürecine daha fazla zaman ayırmayı, iyi yönetişimi tanımlamayı ve üzerinde anlaşmayı, net kapsam tanımı ve maliyet gerçekçiliği sağlamayı öneriyor.
Enerji, yüksek hızlı demiryolu, hastaneler, konutlar, okullar veya iklim değişikliği ve kentleşmenin devam etmesiyle sel savunmaları gibi büyük programların siparişi, 2010’dan bu yana büyük ölçekli projelerin sayısında %280 artışa yol açtı.
“Mega projeler ciddi şekilde geciktiğinde ve bütçeyi aştığında, olumlu etkileri gölgede kalıyor. Büyük programlar toplum için faydalı sonuçlar sağlamak için var ise, bu durum ele alınmalı,” diyor Mace Consult CEO’su Davendra Dabasia.
“Birçok sorun sistemik, genellikle ulusal politika ve siyaset kaynaklı ve teslimatın gerçekleştiği zorlayıcı ekosistemi yansıtıyor. Mega projeler büyüyüp karmaşıklaştıkça, teslim modelleri esnek olmalı, zorluklarla mücadele etmeli ve yeni fırsatlardan faydalanmalı.”
DÜNYADAN HABERLER

DÜNYADAN HABERLER
Rapor, projeler büyüyüp kapsamları genişledikçe gecikme riskinin de arttığını vurguluyor. Daha uzun zaman dilimlerinde, fiyat şoku veya savaş gibi önemli dış olaylarla karşılaşma olasılığı daha yüksek.
Maliyet ve zaman üst üste bindirmelerini entegre eden yapay zeka sistemleri ve süreçlerin otomasyonu gibi yeni dijital araçlar, verimliliği artırmak için daha fazla kullanılmalı.
Rapor, teslimattaki zorlukların tedarik zincirindeki yetersizlikten değil, yüksek bürokrasi seviyesi, uzun onay süreçleri ve kapsam ile finansman değişiklikleri gibi inşaatın aşması gereken sorunlardan kaynaklandığını net bir şekilde belirtiyor.
SONRA NE OLACAK?

ÇİN Tibet’te dünyanın en büyük altyapı projelerinden biri olan 1.2 trilyon yuan (167 milyar ABD doları) değerindeki mega barajın inşaatı başladı. Çin Başbakanı Li Qiang, dünyanın en büyük hidroelektrik kapasitesine sahip barajı olan Üç Boğaz Barajı’nın yaklaşık üç katı büyüklüğünde olan bu hidroelektrik projesinin inşaatını başlattı. Barajın geliştirilmesini Çin Yajiang Group adlı yeni bir şirketin yöneteceği açıklandı. Geçen yıl Aralık ayında onaylanan hidroelektrik kompleksi, beş kademeli enerji santralinden oluşacak. Tamamlandığında, tesisin yıllık 300 milyar kilovatsaatten fazla elektrik üretmesi bekleniyor, bu da 300 milyondan fazla kişinin enerji ihtiyacını karşılayacak güç anlamına geliyor.
BAE Parsons Corporation, planlanan Dubai Metro Mavi Hattı için proje yönetim danışmanlığı görevini kazandı. Dubai Metro Mavi Hattı'nın maliyetinin 18 milyar AED (4,9 milyar ABD doları) olması bekleniyor ve Mapa, Limak ve CRRC gibi Türk-Çinli bir yüklenici konsorsiyumu tarafından inşa ediliyor.
Hat toplamda 30 km uzunluğunda olacak ve Mirdif, Dubai Silicon Oasis, Dubai Creek Harbour ve Dubai Festival City’yi birbirine bağlayan 14 istasyonu içerecek.
NİJERYA Nijerya hükümeti, Lagos'tan liman kenti Calabar’a uzanan kıyı otoyolunun inşasını finanse etmek üzere 747 milyon ABD doları tutarında bir kredi sağladı. Maliye Bakanlığı Bilgi ve Halkla İlişkiler Direktörü Mohammed Manga haberi duyurdu.
Krediyle finanse edilen otoyolun ilk aşaması 47,5 km (29,5 mil) uzunluğunda ve yaklaşık %70 tamamlanmış durumda. İnşaat, Nijeryalı müteahhit Hitech Construction Company tarafından yürütülüyor.
GÜNEY KORE HD Hyundai Construction Equipment, Güney Kore’nin Ulsan Kampüsü’nde gelişmiş, akıllı bir fabrika geliştirmek için 131 milyon avro (153 milyon ABD doları) yatırım yaptı.
Hyundai, 4.710 m² alana sahip tesisin üretim kapasitesini %56 artırarak yılda 9.600’den 15.000 adede çıkaracağını ve böylece dünya genelindeki müşterilerin artan taleplerini karşılayacağını belirtiyor. Fabrika, orta ve büyük boy ekskavatörler ile tekerlekli yükleyiciler üretiyor.
ÖNE ÇIKANLAR
CAT 1 MİLYON TON AGREGAYI OTONOM TAŞIDI
Caterpillar, ABD Virginia, Chantilly’deki Luck Stone’un Bull Run Ocağı’nda bir milyon ton agrega otonom olarak taşıdı.
Bull Run Ocağı, agrega endüstrisinde Caterpillar’ın otonom Cat 777 kamyonlarının kullanıldığı ilk saha oldu. Caterpillar, bu başarının hem kendisi hem de agrega endüstrisi için bir ilk olduğunu ve otonom taşıma sisteminin taşocağu ortamında başarısını gösterdiğini belirtiyor.
Üretici firma, bu dönüm noktasının geleneksel büyük madencilik uygulamalarının ötesinde otonominin güvenliği ve verimliliğini kanıtladığını ekledi.
“Bir milyon tonun otonom olarak taşınması, otonominin sadece madencilik için olmadığını; ölçeklenebilir, güvenilir ve agrega endüstrisini dönüştürmeye hazır olduğunu gösteriyor,” dedi Denise Johnson, Caterpillar Kaynak Endüstrileri Grup Başkanı.
THE LINE PROJESİNİN DEĞERLENDİRMESİ
Suudi Arabistan’ın kamu varlık fonu Public Investment Fund (PIF), Neom’un geniş kapsamlı, planlanan futuristik lineer akıllı şehri The Line’in hala uygulanabilir bir proje olup olmadığını değerlendirmek için danışmanlar tuttu.
Raporlar, PIF’in inşaat zaman çizelgeleri, maliyetler ve teslim mekanizmaları dahil olmak üzere projenin genel fizibilitesini değerlendirmek için dış firmalarla anlaştığını söylüyor. Neom sözcüsü, bu tür incelemelerin uzun vadeli girişimler için tipik olduğunu ve The Line’ın hala hükümet tarafından desteklendiğini doğruladı.
Ancak, inşaatı yeniden değerlendirme kararı, 2021’de başlatılan proje için beklentilerin azaltılması serisini takip ediyor.
LİTYUM BATARYA ORTAK GİRİŞİMİ
VOLVO CE SATIŞLARI %6 AZALDI
Malzeme taşıma ve hava platformu üreticisi Manitou Group ile endüstriyel araç üreticisi Hangcha Group, Fransa’da lityum-iyon bataryaların üretimi ve dağıtımı için ortak girişim kurduklarını duyurdu.
Ortaklığın amacı, müşterilerin kurşun-asit bataryalı araçlarını daha uzun ömürlü lityum-iyon bataryalarla yükseltmelerine yardımcı olmak ve böylece araçların çalışma ömrünü uzatmak.
Bu adım ayrıca Manitou Group’un elektrikli ürün portföyünü 2030 yılına kadar satılan birimlerin %28’ine çıkarmayı hedefleyen stratejik yol haritasını doğrudan destekleyecek.
Yeni ürün serileri de bu yükseltmenin parçası olacak.
Volvo Construction Equipment (Volvo CE), 2025’in ikinci çeyreğinde net satışlarının %6 azalarak 22.906 milyon SEK (2,34 milyar ABD doları) olduğunu açıkladı.
2024’ün aynı dönemine kıyasla satışlar Avrupa, Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Asya’da düşerken, büyüme yalnızca Afrika ve Okyanusya’da gerçekleşti. Volvo CE, Avrupa ve Kuzey Amerika’daki satış düşüşünün “piyasa belirsizliği” nedeniyle olduğunu belirtti.
Bazı ülkelerde olumlu performans görülürken, Çin’de güçlü bir artış yaşandığını açıkladı. OEM tarafından iyi büyüme gösteren diğer ülkeler arasında Arjantin, Peru, Türkiye ve Hindistan yer aldı.

ABD’DE BECERİ EKSİLİKİĞİ
Associated Builders and Contractors (ABC) ticaret birliği, Amerikan inşaat sektörünün talebi karşılamak için 501.000 işçiyi işe alması gerekeceğini öne süren verileri yayınladı. ABC başkanı ve CEO'su Michael Bellaman, ABD inşaat sektöründe işgücü ve talep açısından büyük bir boşluk olduğunu ve açıkla mücadele için "herkesin katılımıyla" bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Bellaman, "ABC, ABD inşaat sektörünün arz ve talebi dengelemek için 2024'te yaklaşık yarım milyon yeni işçi çekmesi gerektiğini tahmin ediyor" dedi. "İşgücü gelişimine yukarıdakilerin hepsiyle yaklaşarak eksikliği gidermemek, ortak yapılı çevremizde, işçi verimliliğinde, yaşam standartlarında ve iyileştiğimiz, öğrendiğimiz, oynadığımız, çalıştığımız ve toplandığımız yerlerdeki iyileştirmeleri yavaşlatacaktır" dedi.
İTALYA İÇİN MAGLEV TRENİ Mİ?
İtalyan müteahhit Webuild ve havacılık şirketi Leonardo, yüksek hızlı manyetik kaldırma treni inşa etmenin fizibilitesini incelemek için 4 milyon Euro'luk (4,4 milyon ABD Doları) bir sözleşme kazandı. Concessioni Autostradali Venete tarafından görevlendirilen proje, Veneto'daki maglev 'Hiper Transfer' hattının bina bölümlerine yönelik bir ön testi temsil ediyor. Yaklaşık 800 milyon Euro (870,6 milyon ABD Doları) maliyetle dünyanın ilk çalışan prototipinin temellerini atmayı hedefliyor.
DÜŞÜK KARBONLU ÇİMENTO
Dünya çimento üretiminin %50'sinden fazlasını temsil eden Çinli kuruluş, sürdürülebilirlik ve düşük karbonlu çimentonun geliştirilmesi konusunda işbirliği yapmak üzere uluslararası bir anlaşma imzaladı. Çin Çimento Birliği, taahhüt için üyeleri Çin dışındaki çimento üretim kapasitesinin %80'ini oluşturan Küresel Çimento ve Beton Birliği ile güçlerini birleştirdi. Taahhüt, sürdürülebilirlik ve çimento ve beton endüstrisinin düşük karbonlu gelişimi konusunda birlikte çalışmaya yönelik bir anlaşmayı içeriyor. Beton, küresel CO2 emisyonlarının yaklaşık %7'sini oluşturuyor.
VERİ MERKEZİ YATIRIM
Amazon Web Services, Mississippi, ABD'de iki veri merkezi kompleksinin inşasına 10 milyar ABD doları yatırım yapmayı planladığını açıkladı. İki kompleks, Madison County'deki iki sanayi parkında inşa edilecek. Yeni inşaat, Amazon'un eyaletteki varlığını genişletiyor; Amazon, 2010'dan bu yana beş sipariş karşılama ve sınıflandırma merkezi, dört teslimat istasyonu, beş güneş enerjisi çiftliği ve Mississippi'nin ilk kamu hizmeti ölçekli rüzgar santralinin inşasına 2,3 milyar ABD doları yatırım yaptı. Şirkete göre yatırım, Mississippi tarihindeki en büyük sermaye yatırımı. Yeni veri merkezlerinin yaklaşık 1.000 kişiye iş yaratması bekleniyor.
Turner & Townsend'in Uluslararası İnşaat Pazarı Araştırması, dünyanın inşa edilecek en pahalı şehirlerini ortaya çıkardı. Anket, dünyanın inşa edilecek en pahalı şehrinin ABD'den San Francisco olduğunu belirledi. Listenin devamında Japonya’dan Tokyo ve Osaka, ABD'den New York ve İsviçre'den Cenevre yer aldı. 88 farklı ülkeden veri toplayan rapor, inşaat sektöründeki piyasa koşullarının olumlu olduğunu ve talebin güçlü olduğunu gösterdi. Raporda çoğu pazarın Covid-19 pandemisinden kurtulduğu belirtildi.
İNŞA ETMEK İÇİN EN MALİYETLİ YERLER
İsveçli inşaat şirketi Skanska, madencilik ekipmanı ve ataşman uzmanı Epiroc'un ürettiği ilk akülü elektrikli sondaj makinesini sahada test edecek. Maden ocaklarının ve daha büyük şantiyelerin çevre standartlarını iyileştirmek için tasarlanan SmartROC T35 E sondaj makinesinin yüksek verimlilik sunduğu söyleniyor. Pille çalışan makinenin düşük emisyon, düşük gürültü ve kontrol edilebilir titreşim seviyeleri gibi avantajları olacak. Sondaj makinesinin tüm özellikleri açıklanmasa da, tasarımının Epiroc'un mevcut dizel motorlu SmartROC T35 makinesiyle benzer özellikleri paylaştığı düşünülüyor.
ELEKTRİKLİ SONDAJ MAKİNASI
Vinç üreticisi Manitowoc, önümüzdeki yıl ABD'nin Las Vegas kentinde düzenlenecek ConExpo fuarından çekildi. ConExpo, Almanya'nın Münih kentinde 24-30 Ekim 2022 tarihleri arasında düzenlenen Bauma inşaat ekipmanları fuarından altı ay sonra, 14-18 Mart 2023 tarihleri arasında gerçekleşecek. Bauma genellikle Nisan ayında yapılıyordu ancak Covid-19 nedeniyle Ekim ayına ertelendi. Manitowoc Başkanı Aaron Ravenscroft, “Manitowoc, son 18 ayda enflasyonu yönetmek için çok sayıda eylem gerçekleştirdi. Şu anda ikinci bir büyük ticaret fuarına yatırım yapmayı uygun bulmuyoruz” dedi.
MANİTOWOC CONEXPO'DAN ÇIKIYOR
The Boring Co, Las Vegas Strip'in altında yeraltı tünelleri inşa etmek ve bunları işletmek için Las Vegas Belediye Meclisi ile anlaşma yaptı. Şirketin projeyi finansında mülklerindeki duraklar için ödeme yapacak olan Las Vegas otellerinden gelecek paranın kullanılacağı iddia edildi. 55 durakla yaklaşık 34 mil uzayabilecek projede Kent Konseyi'nin oyu önem taşıyor. Şehir merkezindeki beş istasyonu doğrudan etkileyen proje ilerlemeden önce, sıkıcı geliştirme tasarım çalışmaları için onay almak gerekiyor. İnşaatın 2023’te başlaması bekleniyor.
SIKICI LAS VEGAS
